About Contact
११ माघ २०७७, आइतबार
Close
बिज्ञापन
अहंकारोन्माद : निराश ओली, हताश दाहाल

खोज केन्द्र आइतबार, माघ ०५, २०७६ मा प्रकाशित

featured photo: खोज केन्द्र

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का अध्यक्षद्वय प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहालबीच मंसीर पहिलो साता सरकार तथा पार्टीको जिम्मेवारी बाँडफाँड गर्ने ‘लिखत’ भयो । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीलाई समेत ‘साक्षी’ राखेर भएको ‘भद्र सहमति’ को पेटबोली थियो, ओली सरकार संचालनमा र दाहाल कार्यकारी अधिकारसहित पार्टी संचालनमा केन्द्रित हुने ।

यो सहमतिले जेठ २०७५ मा तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्र मिलेर नेकपा गठन हुँदा भएको सहमतिको ‘समानता र समान अवधिका आधारमा आवश्यकता अनुरूप दुवै अध्यक्षले सरकारको नेतृत्व गर्ने’ भन्ने बुँदालाई प्रतिस्थापन गर्‍यो । यसपछि अध्यक्षद्वय ओली र दाहालको व्यक्तित्व एवं शक्तिको टकराव मत्थर हुने र पार्टी जिम्मेवारीको अन्योल पनि मेटिने अपेक्षा थियो ।

नेकपा गठनको करीब डेढ वर्ष कार्यकारी अध्यक्षभन्दा पनि फड्के किनारा साक्षीको भूमिकामा खुम्चिएका दाहाल सहमति सँगै उल्लसित देखिए । आफ्नो उल्लासलाई उनले सार्वजनिक रूपमै ‘बल्ल कार्यकारी भएको फिलिङ आएको’ भन्दै प्रस्फुटन पनि गरे ।

तर, उनको ‘फिलिङ’ को आद्र्रतामाथि महीना दिन नबित्दै पुसको चिसोले तुषारापात गराइदिएको छ । रिक्त सभामुख पदमा तत्कालीन माओवादी केन्द्रको कोटाबाटै छनोट हुनेमा ढुक्क दाहाल अर्का अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी ओलीको रोकावटका कारण निरुपाय जस्तै बने ।

प्रधानमन्त्री पद तत्कालीन एमालेका निम्ति गइसकेकाले विगतको सहमति अनुसार सभामुख तत्कालीन माओवादी कोटामै पर्नुपर्ने आफ्नो दलिलले ठाउँ नपाउने देखेपछि सचिवालयमा ओली विपक्षका नेताहरूसँग गुटबन्दीमा लाग्न दाहाल बाध्य भए । परिणामतः ओली, दाहालसँगको हप्ता दिन लामो संवादहीनता तोड्न बाध्य भए ।

दाहाल र ओलीबीचको चरित्रगत समानता ‘मेगालोम्यानिया’ अर्थात् अहंकारोन्माद हो। परिस्थितिको रसायनले यी दुई आत्ममुग्धकारीलाई जोडिदिएको छ।

वास्तवमा सभामुख छनोटका कारण नै ओली र दाहालबीच रस्साकस्सी परेको नभई अघिदेखि चुलिंदो शक्तिको होडबाजी र मनोमालिन्यको परकम्प मौका छोपेर सतहमा आएको हो ।

किनकि, आफू पार्टीको कार्यकारी अध्यक्ष होइन रहेछु भन्ने कुराको बोधसँगै दाहाल पार्टीभित्र ‘काउन्टर वेट’ निर्माणमा छन् । जसनिम्ति सभामुख आफ्नो रोजाइको व्यक्ति नै पार्नु महत्वपूर्ण हुन्छ ।

शक्तिको दम्भबाट अघि बढेको सरकार जनताका अधिकार कटौती गर्ने विधेयक ल्याउने मात्र नभएर संविधानसम्म संशोधन गर्न उद्यत रहेको अवस्थामा सभामुख आफ्नो पकडमा रहिरहँदा दाहालले राजनीतिक वार्गेनिङ गरिरहन सक्नेछन् । सभामुख संवैधानिक परिषद्को सदस्य समेत रहने हुँदा संवैधानिक नियुक्तिमा सभामुख मार्फत दाहालले हस्तक्षेप गरिरहन सक्नेछन् ।

उप्किंदो रसायन
तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्रबीचको चुनावी गठबन्धन र तत्पश्चात् नेकपा गठनका वेला ओली र दाहालबीच आगामी सहकार्य दिगो रहनेमा सशङ्कित धेरैमध्ये एक यो पंक्तिकार पनि थियो ।

चुनावी गठबन्धनकै वेला पंक्तिकारको ‘केपी–दाहाल तुइन यात्रा’ शीर्षकको आलेख हिमाल मा प्रकाशित भएको थियो । एमाले एक्लै लड्दा आम निर्वाचनमा बहुमत मिल्न नसक्ने ओलीको बुझइ तथा माओवादी केन्द्र एक्लैको कन्तविजोक हुनसक्ने दाहालको ठम्याइका कारण उनीहरू गठबन्धन बनाउन बाध्य थिए ।

राजनीतिशास्त्रमा भनिने ‘टिना’ (देयर इज नो अल्टरनेटिभ) का कारण ओली–दाहाल तत्कालको जटिलता फुकाउन छलफलका लागि बाध्य भए पनि यी दुईलाई जोड्ने रसायन क्रमशः कमजोर बनिरहेको छ।

त्यसमाथि युद्ध–अपराधको सवाल आफू र दलमाथि कुनै पनि वेला अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठ्न सक्नेबारे दाहाल सधैं सशङ्कित छन् । द्वन्द्वकालका मानवताविरोधी घटना संक्रमणकालीन न्यायको सिद्धान्त अनुसार टुङ्ग्याउन अन्य दल र समूहको ‘वार्गेनिङ’ मसला बन्दै आएको छ ।

त्यसैले पनि दाहाल एमालेसँग एकीकरणका लागि बाध्य भएका थिए । जब–जब आफूमाथि सङ्कट मडारिन्छ दाहाल द्वन्द्वकालको सफाइ दिइरहेका हुन्छन् । दाहालले गत १ माघमा टुँडिखेलमा माघी पर्वका अवसरमा भएको कार्यक्रममा सशस्त्र द्वन्द्वमा मरेका १७ हजारमध्ये पाँच हजारको मात्र आफूले जिम्मा लिन सक्ने र बाँकी १२ हजारको जिम्मेवारी तत्कालीन राजाहरूले लिनुपर्ने बताउनु पछाडिको मनोदशा पनि यही हो ।

दाहाल र ओलीबीचको चरित्रगत समानता भनेको ‘मेगालोम्यानिया’ अर्थात् अहंकारोन्माद हो । परिस्थितिको रसायनले यी दुई आत्ममुग्धकारीलाई सँगै ल्याइदिए पनि स्वभाव अनि महत्वाकांक्षाका कारण दुईबीचको रसायन अहिले उप्किंदो छ ।

वास्तवमा सभामुख छनोटका लागि संवादमा बस्नु भनेको आफ्नो मनोमालिन्यलाई तिलाञ्जली दिनु होइन । अहिले नै एकअर्कालाई निषेध गर्ने वा पार्टी फुटाउने जस्ता काम आत्मघाती हुने हुँदा दुवै जना संवादमा बस्न बाध्य छन् ।

राजनीतिशास्त्रमा भनिने ‘टिना’ (देयर इज नो अल्टरनेटिभ) का कारण ओली–दाहाल तत्कालको जटिलता फुकाउन छलफलका लागि बाध्य भए पनि यी दुईलाई जोड्ने रसायन क्रमशः कमजोर बनिरहेको छ ।

सम्बन्धित

ताजा अपडेट
पिछडावर्गलाई नीतिगत रुपमा पछाडी पारियो : कानून राज्यमन्त्री सरोज सिंह
ऋणीको सम्पत्तीमा साहुको आँखा
फोक्सोकै विकास नभएका बच्चाको ज्यान यसरी जोगाए डा. लव कुमार साहले

लोकप्रिय

Click Here

हाम्रो बारेमा

khojkendra.com अनलाईन पत्रिकाले नेपालीको साझा आवाजको रुपमा आफ्नो सामाचार सम्प्रेषण गर्ने छ ।

Social Media

टिमहरु

सम्पादक:राजकमल सिंह
सह-सम्पादक:शिबेन्द्र यादव
सल्लाहकार:ईश्वर चन्द्र झा
IT:सुरेन्द्र सिंह (कुशवाहा)

Contact

OBT Media Pvt.Ltd
Bhanu Chauk, Janakpur
Mobile:9801206555
Email:[email protected]